بعد پنهان باغ ایرانی

 

 

بعد پنهان باغ ایرانی "  عنوان مقاله ای است که به دعوت مدیر مجله معماری و ساختمان  ،   تلاش کردم خارج از چارچوب های ( مقالات علمی -پژوهشی) رایج با بیانی راحت تر و ناقدانه در مورد باغ ایرانی بنویسم.در بخشی از آن می خوانید:

 

هنگام تماشای تصاویر زیبای باغ های تاریخی ایران، در کتابی که در دست دارم به یاد می آورم کههایدگر می گوید : واقعه بنیادین دوران مدرن، تنزیل عالم هستی به جوهر تصویر است.

 حقیقت اینست که باغ ایرانی را در خلال شش دهه  مطالعه علمی  با دو محور عمود برهم (کهن الگوی چهار باغ) یا سه کشیدگی موازی   (الگوی تک محوری) آن بر روی عرصه  مربع –  مستطیل شکل زمین می شناسیم.کرت بندی های مربع شکل، جوی ها ، حوض ها، (سینه کبکی ها، آبشره ها و آبگردان ها جزئی از هویت کالبدی آنست. در کاشت هم ، درختان بومی منطقه که با ترکیب چشم نوازی بر اساس شکل ، بافت ، رنگ و حجم  نظم یافته اند،شناسایی شده اند.

 برای من باغ ایرانی آنجایی رمزآلود می شود که تلاش طراحان در بازآفرینی باغ را دشوار و ناکامل می یابم. به بیانی ساده تر، آنچه در اغلب آثارمعاصری    که نگاهی یا نیم نگاهی به  باغ ایرانی داشته اند (و حتی به مناسبت هایی تقدیر شده اند) عیان است، تکرار هندسه کالبدی باغ است که گاه با دقت و وسواس  در اجرای جزییات انجام شده است.اما آچه حاصل شده فضایی مشابه باغ ایرانی است و نه خود آن !!

چرا اینگونه است؟  باغ ایرانی چه حقیقتی در محیط واقعی خود پنهان داشته است که درچارچوب " قاب تصویر" جای نمی گیرد؟  بعد پنهان باغ ایرانی چیست که تاکنون در تکرار و بازآفرینی آن جامانده و غایب شده است ؟ 

به نظر می رسد که هربار با نگاهی مدرن به سراغ باغ ایرانی رفته ایم چیزی از آن را در همانجا بجای گذاشته ایم. ...

 

 

لطفا متن کامل مقاله را در مجله معماری و ساختمان شماره 35- تابستان 92 مطالعه فرمایید.

 
/ 4 نظر / 53 بازدید
همایون

سلام و خسته نباشید خدمت شما سرکار خانم شاهچراغی اگر لطف کنید بنده را راهنمایی کنید ممنون میشم من امسال آزمون ارشد رشته مهندسی فضای سبز را انتخاب کردم فکر کنم امسال سال اول هست که برای ارشد لحاظ شده ممنون میشم اگر منابعی را که باید برای آزمون بخونیم معرفی کنید. اگر زخمتی نیست روی ایمیلم پیام بزارید ممنون

مریم

سلام. من لندن هستم. چگونه میتوانم به این مقاله دسترسی پیدا کنم؟ امکانش هست لطف نموده و برایم ایمیل بفرمایید اگر نسخه ی الکترونیکش را در دسترس دارید؟ بسیار سپاسگزارم.

م.بهار

باسلام اگر درونگرایی در باغ ایرانی قابل بحث باشد، اما شاید نتوان رمزآلودگی رو حتی در مقام بحث آورد. قائل شدن همه ی کیفیات قابل فهم بشری برای باغ و یا هر فضا و مکان ایرانی ساز، مسلما دوری از منطق رو نزدیکتر میکند. نگرش تاریخی و تلاش صورت پذیرفته ی قابل تقدیر دلیل بر صلاحیت داوری نخواهد بود. باغ ایرانی؟ باغ درون ایران یا باغی برای مردمی در ایران؟ در هر دو صورت بازآفرینیه تاریخ گرا و طراحی برای انسان چندقرن پیش، حتی روی کاغذ هم کجی خود را نشان میدهد. بکارگیری تمام قد حواس مختلفه انسانی و کیفیات غیربصری برای شاه، شاهزاده، بزرگ زاده و خان و ... و یا جوان 30 ساله ی فرزند نظام جمهوری اسلامی؟ انتظار نگاه غیر امروزی از طراح امروزی برای باشنده ی امروزی که عملیات "شدن" هر دو متاثر از این زمان است. فرزندان زمان در مکان مختص خویش ساکن می شوند. عدم توفیق در طراحی، ناشی از عدم انتقال موثر الگوی زندگی ست و یا الگوی طراحی و تلاش برای بازآفرینی هویت انسانی منتج به نتیجه خواهد بود یا بازآفرینی مصنوع؟