مقاله جهان بدون مرز ، فضای بدون مرز

شاید بتوان گفت که بارزترین نمود این مسأله با مطرح شدن بحث شفافیت    (transparency ) درفضا شکل گرفت . ساخته شدن ”خانه های شیشه ای ”میس و ندروهه حاکی از خلق شدن فضایی جدید بود که دیگر ، متحمل حضور دیوارهای صلب وسنگین ، برای جداسازی فضای داخل وخارج نبود. دراین خانه ها ، فضای درون خانه با فضای بیرون از آن ، تداخل می یافت وبا ایجاد رابطه بصری شدید میان داخل وخارج ، گویی ”مرز” میان آندو محو میشد وفرد در فضای جدیدی که ”نه داخل بود و نه خارج” واز سویی ”هم داخل بود وهم خارج” قرار میگرفت .

این مسأله در ”خانه شیشه ای” (Glass house ) فیلیپ‌جانسون (1949) ، نیز بار دیگر در مسأله ”شفافیت” (Transparency) به وجود آمد (تصویر 2و3)

درمسأله ”شفافیت” رابطه بصری شدید میان فضای داخل وخارج ، اصلی ترین امر در محو کردن ”مرز” میان دوفضا بود اما در تجربه های نوین،‌تعاریف هندسی جدید امکان ایجاد سطوحی باخصوصیات ویژه را فراهم میکند که درآنها به واسطه رابطه های هندسی ”مرز”میان درون وبرون از بین میرود . ”نوار‌موبیوس” با خصوصیت ویژه خود، رابطه بین درون وبیرون را وارونه میکند. یعنی هر نقطه از یک سطح موبیوسی در عین حال که درون است بیرون نیز میباشد . بنا براین دریک تغییر پیوسته نوعی دگرگونی درماهیت فضا صورت میگیرد که ، آن را دارای خاصیتی دوگانه اما پیوسته میکند و درواقع نوعی ”بی مرزی” در فضا بوجود می‌آورد . (تصویر 4)

فرشید موسوی ، در طراحی ”خانه مجازی” (Virtula house) ، با استفاده از خصوصیات نوار موبیوس ، مرزهای میان داخل وخارج ، پایین وبالا ، جلو وعقب درفضارا از بین می‌برد.در این خانه محدوده وساختار در فضا ، با دستاویزهای توپولوژیکی درسطح ، به وجود می‌آید. (تصویر5)

اماهمین‌معمار،درطراحی پروژه‌پایانه دریایی یوکوهاما (Yokohama Port Terminal )، با ایجاد ساختار فضایی ویژه ای ، منظر(Landscape) شهر ومعماری را به گونه‌ای با هم تلفیق میکند که خط‌میان ساختمان وسایت اطراف پروژه ،‌محو میگردد. (Pllock,2002) از نگاهی دیگر میتوان گفت که این نوع ”بی مرزی ”درفضا به نوعی حاوی مفهوم ”پیوستگی فضایی” نیز میباشد. به طوریکه شیوه سازماندهی مسیرها (Circulation) درون این ساختمان ، سبب ایجاد پیوستگی مسیر از درون ساختمان به بیرون آن وبلعکس میشود واین مسأله بر شکل گیری کالبد وفرم (Form) نهایی پروژه نیز مؤثر است . (تصویر 6و7)

 

 

 

 

 

 

 

 

/ 5 نظر / 156 بازدید
نیلوفر

خیلی خوب بود . .

علی

سلام و ممنون از بهرام که يک وبلاگ درست حسابی رو معرفی کرد

نسیم برادران فلاح خیر

جهان ما که بدون مرز است و فکر می کنم اکثر آدم ها در بینابینی به سر می برند و بین انبوه اطلاعات و فرهنگ های مختلف گمشده اند. ولی همیشه این برای من سوال بوده که چرا معماری باید مانند عصر خودش شود. حالا که ما در یک حالت بینابینی هستیم، آیا یک معماری بینابین (یعنی همان فضاهایی که بدون مرز بودن و بینابینی را القا می کنند) کمکی به ما می کند، یا نه بیشتر وضعیت بینابینی ما را تثبیت میکند؟

سولماز

سلام خيلی خوب بود.

م ناظمی

با تشکر مطالب زيبايی در بلاگ خود مينويسيد.