یک یادداشت بدون تعصب...به بهانه همایش زنان معمارایرانی و...روز زن...‏

 

دیماه سال گذشته در مراسم اعلام برندگان مسابقه طراحی نما تیپ بانک صادرات..جناب دکتر صارمی به عنوان یکی از داوران این مسابقه در میان صحبت هایشان به نکته ای قابل تامل اشاره کردند...از میان 64 گروه شرکت کننده در مسابقه بیش از 50% شرکت کنندگان چه به صورت حقیقی و یا حقوقی  بانوان معمار بودند...!

 

 ( همچنان که در دیگر مسابقات در سال های اخیر)

 

...شاید حاضرین در آن جلسه به خاطر بیاورند که جناب دکترحضور بانوان معمار را یک تحول درآینده معماری ایران دانستند... البته تحولی که هیچگونه پیش فرضی از آن نداریم و باید شاهد باشیم که چه کیفیتی خواهد داشت...!

این موضوع بدیهی است که  با افزایش تعداد فارغ التحصیلان و دانشجویان معماری و اینکه درحال حاضر حدود 60-70 درصد ورودی های دانشگاه ها  را دختران تشکیل می دهند، هم اکنون و هم در آینده نزدیک بانوان زیادی با تخصص معماری در جامعه حضور خواهند داشت..

اما...  از یک سوشرایط خاص فضای کارمعماری (به خصوص در اجرا )  و از سویی دیگر زمینه های فرهنگی جامعه ایرانی در حال گذار-که درونمایه های سنتی با ظاهری مدرن درآن در تلاطم است- موضوع را پیچیده و قابل توجه می کند...

مطلب بسیار گسترده و طولانی است.در اینجا فقط به گفته هایی از یک بانوی معمار ایرانی و یک بانوی معمار سوییسی اشاره می کنم...و نتیجه گیری را به شما واگذار می کنم.

اگر اشتباه نکنم..سال 78 بود یا 79 ..در نخستین همایش زنان معمار در ایران در سالن سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران  یکی ازسخنرانان خانم  تهمینه میلانی بودند و موضوع بحث ایشان مقایسه شرایط کار در حرفه معماری و سینما بود...نکته ای از سخنان ایشان به خاطرم مانده است...خانم میلانی عقیده داشتند با توجه به فرهنگ جامعه مشکلات زیادی بر سر راه بانوان درحرفه معماری و سینما در ایران  وجود دارد به طوریکه این دو حرفه از مشاغل سخت برای زنان بشمار می رود...به بیان دیگر ایشان به عنوان یک بانوی معمار و کارگردان  موفق در این سرزمین ...عقیده داشتند در جامعه ما مسائل فرهنگی زیاد باعث می شود تا مثلا یک کارگردان یا معمار زن انرژی زیادی را فقط صرف این کند که توانایی هایش و تسلطش در حرفه اش را را به اثبات برساند ...مثال می زدند زمانی که مشغول نظارت یک ساختمان در تهران بودند چقدر وقت صرف شد تا  کارگران و تکنسین ها در کارگاه حساب کار دستشون بیاد و تحت مدیریت ایشون کار جلو بره...

حدود 3 سال پیش بازهم در همون سالن سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران...یک معمارزن سوییسی (که متاسفانه نامشان را به خاطر ندارم) به همراه شریکش (یک  آقای معمارسوییسی) در مورد معماری معاصر سوییس سخنرانی کردند...در بخش پرسش و پاسخ...لیلا یکی از سال بالایی های من در دانشگاه ( که به توانایی هایش در معماری ایمان دارم) خیلی صادقانه ازخانم معمار سوییسی پرسید که:...ما به عنوان معمار زن در حرفه مان درایران مشکلات فرهنگی زیادی داریم که باعث می شه شرایط کار را برای ما سخت تر از همکاران مرد باشه( به خصوص جلب اعتماد کارفرما)...شما که در کشور توسعه یافته ای مثل سوییس کار می کنید و اینقدر هم موفقید چطور؟ آیا شما به عنوان یک زن در این حرفه مشکلی داری...

پاسخ جالب بود... خانم معمار سوییسی با زبان شیرین فرانسوی گفت: خیلی مشکل داریم...بعد خودش و همکارش را مثال زد که در دانشگاه با هم  همکلاس بودند و حالا شریک کاری...گفت: در سال های تحصیل من موفق تر بودم...بعد از فارغ التحصیلی در شرایط مساوی با هم شروع به کار کردیم... اما بعد از 5 سال ...کم کم تفاوت ها بیشتر شد...او عقیده داشت برای بسیاری از همکارانش به عنوان معمار زن چنین شرایطی در سوییس وجود دارد...

بدیهی است که

...مکانیزم و فرایند تفکرو نیز تصمیم گیری در مغز زن و مرد متفاوت است .

...شرایط کار (به خصوص ساخت و ساز) در تمام دنیا شرایط مردانه ای است.

... هنوز در نقاط گوناگون دنیا به دنبال اصلاح قوانین کار برای زنان هستند.

...  در این میان، معماری حرفه ویژه ای است که با روح و اندیشه معمار سروکار دارد.

 و خوب به تبع آن و با توجه به آنچه گفته شد شرایط  برای کار زنان معمار سخت تراز دیگر حرفه ها هم هست...

 حال در کشور ما با فرهنگ خاصش این مسائل چند برابر هم می شود.

(...می دونید چیزی میشه شبیه جنگیدن...جنگیدن نابرابر...برای اثبات توانایی هایت...در حالیکه همکارت نیازی ندارد که خودش را اثبات کند...)

....و عجیب است که در قرن 21 هنوز چنین مسائلی داریم...

 

امیدوارم کیفیت متفاوت (و نه برتر!) ذهن زن معمار بتواند در خلق فضای زیست انسان کیفیتی متفاوت و ارزشمند را به جود آورد...و آنگاه است که می توان از این افزایش حضور بانوان معمار در عرصه حرفه معماری خشنود بود و به رخ دادن تحولی عمیق در معماری آینده و ارتقائ کیفیت فضای زیست بشر امیدوار بود.

در پایان اینکه...بشرآگاه امروز دیگر به دنبال یافتن تفاوت ها و ارزشیابی نیست...بلکه به دنبال ادراک تفاوت ها و پی بردن به ارزش هاست.

 

...هدف من از یادداشتی که خواندید ...تنها ادراک تفاوت ها و شرایط کار بود و نه ارجح دانستن یکی بر دیگری یا ضعیف پنداشتن یکی نسبت به دیگری...

 

و در انتهای این بحث طولانی تمامی زنان موفق کشورم (بخصوص بانوان معمار) را به خاطر تمامی زحماتشان و تلاششان  می ستایم و امیدوارم جهان به سوی یک تعادل( و نه تساوی) حرکت کند .

 

/ 11 نظر / 12 بازدید
نمایش نظرات قبلی
ثمر

آزاده جان اصلاح ميكنم؛ تا بن دندان هم بايد فمينيست بود؛ لطفا جايگزين كنين!

MORTEZA

CHRA ZANANE IRANI TAHSIL KARDE AVALIN BAHSESHAN FIMINIST AST? BABA MEMARIYE IRANEMOON AZ DAST RAFT SHOMA OSTADA BAYAD KARI BEKONID MARDA DIGE HAME ZAN ZALIL SHODAN RAFT KHIYALETOON TAKHT

آزاده شاهچراغی (نويسنده)

دوست بسیار عزيزم ثمر...ممنون از پيامت...به نظرت احترام ميگذارم..اما راستش به نظر من هيچ نوعی از {ايسم}ها آنقدر کامل و جامع نیست که بتوانم تنها بدانها بسنده کنم...

محمد حامد

با سلام اول تبریک به خاطر روز زن. روزتان مبارک . اين اولين باری است که متاسفانه به وبلاگ شما سر می زنم . جالب است ولی راستش را بخواهيد هنوز نمی توانم بفهمم در دنيای امروز بين زن و مرد معمار چه تفاوتی وجود دارد ؟ مگر بين معماری زنان و مردان تفاوتی هم هست ؟ نمی دانم شايد باشد و من کند ذهن در درک اين تفاوتها باشم ولی کار قوی در عرصه معماری قوی است حالا چه کار ۱ زن معمار چه کار ۱ مرد معمار. من به وبلاگ شما لينک دادم البته بايد ببيخشید چون من برای بار اول است که به اينجا سر زدم . در پناه يزدان پاک سالم و سربلند باشيد.

امين نورا

بدون حجاب هم بقيه نمی تونن فکر کنن. ملت بی جنبه

آزاده شاهچراغی(نويسنده)

آقای حامد ...از پيامتان متشکرم...اتفاقا نظر شما کاملا منطقی و صحيح است...اما موضوع اينجاست که در حال حاضر عملا (تاکید می کنم که عملا) چنين باوری در حيطه حرفه معماری وجود ندارد و به طور عموم زنان معمار همانند زنان در ديگر مشاغل با مسائل متعددی روبرو هستند...البته در ديدی کل نگر!

ثمر

قضيه ساده تر از اين حرفهاست.من از اين همه فشار بي مورد كه روي سر ماست و حتي نميگذارن ازش حرف بزنيم و هي بايد وانمود كنيم كه مشكلاتمون شبيه سوييسي هاست كلافه ام.توي خيابون هاي سويس من و تو رو ميتونن كتك بزنن به خاطر روسري؟ .آقا يا اين قوانين ابلهانه ضد انساني رو ور ميدارين يا تو همين تعارف هاي متظاهرانه مي پوسيم بدون اينكه حتي بفهميم مشكل اصلي جامعه+معماري+روابط+معنويت+اقتصاد+طبيعت+ سياست امروز ما ايرانيان چيه؟...آزاده لطفا به من نگو كدوم قوانين ضد انساني كدوم فشار.منم در ايران همينطور كه تو سعي ميكني يه چيزايي رو كه فكر ميكني نميتوني عوض كني نبيني چشمامو به موقع ميبستم و اللا كه ديوونه ميشدم اما اين نبايد نسيان و نديدن ابدي بياره...با پدرم هم بحث زياد داريم ..معماري مربوط به روحه انسانيه كه بايد آزاد باشه در جامعه مدرن.. بقيش بازي با فرمها و كلمه هاست ممكنه فكر كني اينا يي ميگم بديهيه امابله آزادي خواهي بديهيه اما اگر هست چرا نميشه حتي تصورش كرد...حرف من از تجربه پيدا كردن ايده آل مياد...چون فكر ميكنم ما بايد اول بتونيم ايده الي داشته باشيم تا به سمتش حركت كنيم فمينيسم درك تعادل و تساوي حقوق اجتماعيه

م

خانم دکتر مطمئنا چيزی به شما می‌ماسد از اين همايش...نه؟!!!!

علی اعطا

سلام.ممنون از کامنتتون. مطلبتون رو خوندم. اما نظر خیلی خاصی نمی‌تونم بدم. فقط اینکه من نمی‌تونم این موضوع رو که <در طول تاربخ، درصد عمده ی هنرمندان مرد بودند> رو به تبعیض و شرایط نامتعادل بیرونی و امثالهم نسبت بدم. هر چند استثنا زیاد وجود داره. به هر حال ممنون. موفق باشید.

از طرف سهيل کارگاه

سهیل کارآگاه می‌نویسد: از ۷ سوال زیر، تنها به ۴ سوال پاسخ دهید. ۱. به نظر شما برگزاری یک همایش درباره زنان معمار ایرانی چه ضرورتی داره؟ ۲. به نظر شما چرا باید باید به جای پرداختن به موضوع معماران ایرانی، آنهم با فوکوس بر روی جایگاه واقعی آنان در عرصه های جهانی، فرصت ها، امکانات و ضعف ها، دست به یک تفکیک بیجا زد تا طی یک همایش (احتمالا) به به به و چه چه بیجا پرداخت؟ ۳. به نظر شما آیا این برنامه یک برنامه فکر نشده در جهت احقاق حقوق زنان محسوب می شود؟ ۴. به نظر شما این حرکت دلسوزانه، یک توهین به مقام زن محسوب نمی شود؟ ۵. به نظر شما، کدامیک در بحث معماری ما، چالش برانگیزتر است: اقتصاد، پایداری، آموزش، تکنولوژی یا ...جایگاه زنان در ...!؟ ۶. به نظر شما بودجه لازمه برای این همایش، در جای دیگر لازم تر نیست؟ ۷. به نظر شما بهتر نیست آدم اگه می خواد یه حرکتی بزنه (از نوع مثبت)، خشنودی خدا و خلقشو در نظر داشته باشه؟ مدت آزمون ۱۵ دقیقه خواهد بود. با احترام و گرامیداشت همه آنانیکه در راه ترویج علوم انسانی می کوشند.