بام به مثابه فضای شهری

استفاده از بام ، سنتی دیر آشنا برای فرهنگ ایرانی است که تا همین چند دهه پیش هم رواج داشت . شاید به خاطر داشته باشید که تا کمتر از دو دهه قبل ، حتی در شهر بزرگی همانند تهران ، هنوز شهروندان تهرانی ، گاهی ساعاتی از روز (بخصوص شامگاه تابستانی ) را بر بام ها می گذراندند.

اما شهرامروز ، شهری است که در همه ابعاد فیزیکی و روانی خود ، به سرعت در حال تغییر است . بسیار بدیهی می نماید که در این تغییرات شتابان شهرامروز به سوی آینده  ،  برخی عادات زندگی شهروندان ، به نا چار در گذشته جا بماند.

درحقیقت این دگرگونی متداوم ( Transformation) یکی از ویژگی های دنیای امروز است که در آن فرهنگ ها نیز متناسب با تغییر شرایط کالبدی گاه در لایه های زیرین پنهان می شوند 

. "بام"ها به عنوان فضاهایی پدید آمده از کالبد ساختمان ها در سراسر شهر ها و فضا های زیست انسان از گذشته تا امروز موجود بوده اند.در گذر زمان ، گاه به استفاده از آنها به عنوان یک مکان توجه شده است و گاه تغییر شرایط کالبدی و فرهنگی جوامع سبب شده است تا استفاده از "بام"ها فراموش شود.

مروری اجمالی بر تجربیات معماری و شهر سازی گذشته و رویکرد های معاصر نشان داد استفاده از بام در سه حیطه خصوصی ،جمعی وشهری میسر است که در هر یک از این حیطه ها می بایست شرایط فرهنگی ،اجتماعی و موقعیت کالبدی مد نظر طراح قرار گیرد. 

 شهر های امروزین ما به مجموعه ای از شهر های عمودی  (برج ها و آسمان خراش ها )مبدل گشته اند ،اما نیاز انسان به تعامل اجتماعی  تغییری نکرده است .  تجربیات به ما نشان می دهد که کماکان به ایجاد  (و حضوردر)فضاهای عمومی نیازمندیم چراکه عامل مهمی در سلامت روانی اجتماعی  ما محسوب می شوند

در میان هیاهوی این دنیای پر سرعت که شهر جلوه بارز آن است ، گاه تأمل بر فرهنگ های فراموش شده ، راه حل های مطلوبی برای برخی معضلات در ساماندهی به فضای زندگی در شهر های امروز را عیان می کند.

 به بیان دیگر مروری بر برخی از آثار معماری سالهای اخیر و تجربیات طراحان معاصر، نشان می دهد ، بسیاری از آنان تلاش دارند تا نگاه نوینی به فضاهای فراموش شده داشته باشند. در این نوشتار تلاش می شود تا مقوله استفاده از "بام " از مقیاس معماری تا مقیاس شهر مورد باز نگری قرار گیرد و نگاه جدید معماران معاصر در به روز کردن " فضای بام " متناسب با شرایط فرهنگی و تکنولوژی موجود بررسی شود.  ...

مطالعه موردی:

-خانه بام  (Roof House).. دفتر معماری  MIAS

-مجموعه مسکونی مارسی .. لکوربوزیه

- فضای شهری در بافت قدیمی کپنهاک(High Square) ... دفتر معماری PLOT

-...

 

متن کامل این مقاله را می توانید در فصلنامه معماری و شهرسازی  شماره 85  زمستان 85  (صفحه ۲۸ تا ۳۲ ) ملاحظه فرمایید.

/ 1 نظر / 12 بازدید
ابوالفضل

سلام از شما دعوت می‌شود تا در ديدار وبلاگی بلاگر-معمارها در چهاردهم ارديبهشت هشتاد و شش در نمايشگاه كتاب تهران حضور داشته باشيد. http://abolfazlhabibi.blogspot.com/2007/04/blog-post_27.html به اميد ديدار ابوالفضل حبيبی http://www.abolfazlhabibi.com