Contact me
My Profile
More ...
      یادداشت های آزاده شاهچراغی (درباره معماری ، منظر ، ... و باغ ایرانی)
Architecture & Technology of Communication Age by: آزاده شاهچراغی

 

مطلبی که ارائه میشود بخشی از مقاله اینجانب با عنوان: معماری و فناوری عصر ارتباطات است که در فصلنامه رایانه  معماری و ساختمان شماره ۶ تابستان۱۳۸۴  به چاپ رسیده است و متناسب با بحث آخرین جلسه کلاس   معماری و منظر  در روز گذشته و همچنین برای توضیح بیشتر مبحث به دانشجویان ارائه می شوداما به دلیل طولانی بودن متن به ناچار فقط قسمت مقدمه و نتیجه بحث آورده شده است.( مطالعه متن کامل و تصاویر مرتبط  در مجله ذکر شده امکان پذیر است.)


 مقدمه :

مروری بر تاریخ نشان می دهدتحولات معماری درطول زمان به طور عمده ناشی از دگرگونی های دو جریان بوده است :

الف:تحول و دگرگونی در بینش انسان ها در هر دوره که نمود آن در هنر های تجسمی و از جمله معماری دیده می شود.

ب:تحول و پیشرفت در جنبه ساخت و تکنولوژی که امکانات افزون تری نسبت به قبل را در اختیار هنرمند (معمار)قرار می دهد .

اما همواره سرعت رخداداین دو جریان، نسبت به یکدیگر متفاوت بوده ودرواقع پیشرفت یکی سبب پیشرفت و دگرگونی در جریان دیگرشده است، هر چند که هرگز نبایدتقدم و الویت ذهن بر ماده را از نظر دور داشت .

با نگاهی از این دریچه ،در این نوشتار تلاش خواهد شد تا وضعیت این دو جریان در معماری امروز بررسی شود .به بیان دیگر تلاش خواهد شد تأثیرتکنولوژی عصر ارتباطات (که تحولات پر شتاب آن ناشی از پیشرفت علوم مرتبط با علم الکترونیک است )بر جریان های معماری بازنگری شود .

اما پیش از آنکه به وضعیت معماری معاصر نسبت به تکنولوژی این دوران بپردازیم لازمست مروری مختصر بر پیشینه سرعت تحولات دو جریان ذکر شده (تفکر وایده –تکنولوژی )نسبت به یکدیگر ارائه شود.

............................................

- حاصل سخن:  

مروری برتحولات اندیشه و تحولات تکنولوژی ساخت در دوره های گوناگون و مقایسه سرعت تحول این دوجریان نشان داد، تا پیش از انقلاب صنعتی جریان تحولات اندیشه و تفکر بشرشتاب بیشتری نسبت به امکانات ساخت وتکنولوژی زمان داشت ودربرخی دوره هادردسترس نبودن تکنولوژی ساخت مناسب، سبب ایجادمحدودیت می شد.

اما سرعت این دو جریان از سالهای آغازین انقلاب صنعتی شتاب نسبتاً هماهنگی پیدا کردند .تا جایی که در برخی آثار ،تفکر معمارانه ، نوعی تکنولوژی را طلب می کرد و گاهی برعکس آن ،روح صنعتی زمانه بود که معماران را به تفکر در موردطراحی بناهای متناسب با تکنولوژی روز وادار می کرد .

با اینکه این جریان در امر ساخت تا کنون و تا زمان حال نیز ادامه دارد ، اما از دو دهه گذشته ،مساله علوم تکنولوژی ارتباطی که منتج از علوم الکترونیک ، نرم افزارهای را یانه ای و به طور کلی ابزار ارتباطی و عصر اطلاعات بود ، پا به عرصه معماری گذاشت.به طور کلی و با توجّه به نوشتاری که ارائه شد ظهور تکنولوژی ارتباطی در معماری و حضور آن به موازات تکنولوژی ساخت در این عرصه را می توان به سه بخش عمده تقسیم کرد .

 ۱ -تأثیرات عملکردی(Functional )

 بکارگیری تکنولوژی الکترونیکی ورایانه ای درکنترل فضای معماری و ساختمان جهت آسایش فیزیکی و روانی کاربران بناها که به وسیله کنترل عوامل محیطی فضا انجام شود .

۲-تأثیربر تنوع ایجاد شکل و فرم(Formal)

تأثیرنرم افزارهای رایانه ای برشیوه و روند طراحی معماری

۳- تأثیر بر زیبایی شناسی معماری(Aesthetic)

که بسیار قابل تأمل وبحث است چرا که ازسویی به دلیل نوع و خصوصیت این شاخه از تکنولوژی در نمایش تصاویر ، مسأله "سطح " در معماری بسیار اهمیت یافته است و از سوی دیگر پیشرفت تکنولوژی رسانه ای ، و نیز تحولات تکنولوژی در تولید مصالح جریان دیگری را نیز رغم می زند وآن حذف تدر یجی سطح و پوسته از فضا ها وبنا ها ست .

امادر مجموع می توان گفت ابداعات و روش های گوناگون تولید و خلق شیوه های متفاوت در امر "ساختمان " با چنان سرعتی در حال نو وکهنه شدن می باشند که روحیه بشر تجدد خواه امروز به دشواری دست آورد پیشین خود را بر شیوه نو ترجیح می دهد .

به بیان دیگر"معماران برای"همواره در زمان بودنِ "آثارخود و پذیراشدن آن ازسوی دیگران فرصتی به اجمال برای پرداختن به امرفضاپیدانموده اند،چراکه معماراین عصرکمترعامل خلق فضای مطلوب، مفاهیم پایدارواساسی آن است وبیشترعامل اجرای اندیشه های هرروزتحول یافته مردمانی است که خودنیزهرروزدستخوش دگرگونی می گردند." (ماهوش ،83)

معماری در گذشته ظرف زندگی بود ، در عصر صنعت ظرف تکنو لوژی صنعتی گردید وامروز ظرف تکنولوژی و رسانه هاست تا امکان رخدادحیات متناسب با زمان و هماهنگ با آن را ایجاد کند .

"در موج نخست اندیشه مؤثر در کالبد اندیشه ای نو بود که گذشته را رد می کرد ، فن آوری نو را به خدمت می گرفت تا آنچه می آفریند چیزی باشد که در گذشته نبوده است .

در موج دوم تکنولوژی جدیدو قابلیت های صنعت نو با توجه به کار بردی که در معماری می یافتند ، شیفتگی را پدید آوردند که بدون توجه به اصول اندیشه و مفاهیم به خلق معماری ،نه معماری بلکه ساختمان سازی می کرد. این ساختمان سازی به دلیل خود باختگی در برابرتولیدات و ابداعات تکنولوژی نو،اندیشه سازی می کرد .

"در هردو حالت ، عمده مفاهیم ادوار پیش نادیده انگاشته شد  و عناصر کالبدی و غیر کالبدی معماری در خدمت اندیشه های نو ، امکانات نو  وابداعات قرار گرفت و به عبارتی دیگر مبانی وجودی خود را از دست داد."(ماهوش ،83)

اما موج سوم وانقلابات الکترونیکی شرایطی را به وجودآورده است که گویی می بایست مبانی زیبایی شناسی وکاربردی در معماری مورد تجدید نظر قرارگیرند . در واقع تاریخ معماری درتلاقی باظهورتکنولوژی های ارتباطی وچند رسانه ای به مسیر نوینی وارد گشته است .

امادراین میان نباید از موضوع پیروی از فن روز در معماری به سادگی گذشت که این امر همواره در معماری ( چه در عصر نو وچه در عصر کهن ) قابل توجه بوده است و نباید از خاطر ببریم که معماری هرگز برای به رخ کشِاندن قابلیت های تکنولوژیک یا توان ذهنی انسان پدید نیامد، بلکه معماری برای زندگی بر پا داشته شد . حال آنکه در این میان توان ذهنی بشر و قابلیت های او در خدمت آن بر آمد.

-تهدیدها: آیا معماری به سوی سطحی شدن پیش می رود؟

در کشور های توسعه یافته ، اغلب معماران و طراحان صاحب ایده و سبک،در پیروی از مسیر اصلی خود ،با پیش بینی نیاز های آینده جامعه ، انواع جدیدبه کارگیری تکنولوژی در زمینه های گوناگون را در پروژه های تجربی و بدیع پیشنهاد می کنند و سپس صنعت آن ایده ها و روشهارا با در نظرگیری استاندارد به بازار عرضه می کند . اما در کشور های در حال توسعه ،این جر یان معکوس است و در بسیاری موارد امکان جدید، یا مصالح جدیدی که مورد اقبال عمومی قرارگیرد واستفاده از آن رواج یابد، تعیین کننده روش وخط مشی طراحان ومعماران می شود .

با وجود چنین خطر فکری در کشورهای در حال توسعه و در رویارویی با مسأله تکنولوژی ارتباطی که پپیش از این در مورد آن بحث شد و نیز با تأمل بر گرایش به وجود آمده و توجه به "سطح" و"پوسته "در جریان های آوانگارد معماری ،آیا معماری در این کشورها نیز به سوی سطحی شدن پیش خواهد رفت ؟

آیا اینبار بر داشت کاریکاتوروار و نوعی تقلید کورکورانه ،ما را با ابتذال بزرگتری در معماری کشور های در حال توسعه روبرو خواهد کرد ؟(همانند آنچه در دوران پسا مدرن یارواج گرایش های دیکانستراکتیویتی رخ داد.)

وآیا براستی معماری "سطحی "خواهد شد ؟

به نظرمی رسد هشیاری وآگاه سازی طراحان از جانب نظریه پردازان و منتقدین معماری،می تواند مانع بروزجریان های مخرب در امر ساخت و ساز و ایجاد آشفتگی بیشتر در شهر های پر جمعیت این کشورها ،باشد .

 

  Comments ()
My Tags نقد و نظر (۸٤) خبر (٧۳) معماری (٧٠) کارنامه نویسنده (٦٧) همایش ها و سخنرانی ها (۳٩) شهرسازی (۳٧) معماری و منظر (۳۳) باغ ایرانی (٢٦) آموزش معماری (٢۳) مقالات (۱۸) تکنولوژی (۱٦) هنر معاصر (۱٥) ذهن خلاق (۱٥) سفرنامه (۱٤) محیط زیست (۱۳) بازآفرینی باغ ها (۱٢) پارادایم های پردیس (۱٢) نکته ها (۱۱) معرفی کتاب (۱۱) ایران (٧) نمایشگاه ها (٧) پایان نامه های راهنمایی شده (٥) معماری و بانوان (٥) حمل و نقل شهری (٤) روش تحقیق (۳) تاریخ (۳) شهر زیست پذیر (۳) پلارای شهری (٢) روان شناسی محیط (٢) جامعه (۱) رسانه ها (۱)
My Friends 2A magaine +زروان Gardens of Iran Book Iran Book News Agency Persian Garden of Geneva SAVAP International Journal Tehran Times World ArchitectureCommunity آرش پوراسماعیل آرونا اطلاعات دانشجويان و اساتید نخبه واحد علوم و تحقیقات ایسنا ايمان رييسی بهرام هوشیار یوسفی پایگاه خبری فضای سبز و محیط زیست ایران توکا نیستانی خبرگزاری کتاب ایران روابط عمومی دانشگاه روابط عمومی واحد علوم و تحقیقات شهر عباس کاظمی علی اعطا علیرضا بندرآباد فصلنامه آبادی کتابخانه امید ایران کمال يوسف پور گالری احسان گردهمایی مکتب اصفهان لینکستان معماری مجله علمی پژوهشی هویت شهر مجله معمار مجله معماری و ساختمان مجله معماری و فرهنگ مجموعه مقالات معمارشیتکت معماری نیوز نظر آنلاین نگار نصيری نینا شاهرخی واحد علوم و تحقيقات